Белем.ру татар мәгарифе порталы: татарча конкурслар, ресурслар, яңалыклар, блоглар, фикерләр

<Белем.ру - татар мәгарифе порталы

Татар мәгарифе порталы

  • rss - belem.ru
  • twitter belem.ru
  • ВКонтакте belem.ru
  • Телеграм belem.ru
belem.ru
  • проект
    • "Белем.ру" оешмасы
    • Безнең проектлар
    • "Белем.ру" порталы
    • Сорау-җавап (FAQ)
  • яңалыклар
    • Татарстан
    • Россия
    • Дөньякүләм
    • Булмас димә!
    • Игъланнар
  • ресурслар
    • Ресурслар каталогы
    • Әдипләрнең сайтлары
    • Видео
    • Аудио
  • чаралар
    • #ФӘНДЕМИЯ
    • "Белем җәүһәрләре"
    • "Әдәби җәүһәрләр"
    • "Яшь татнетчылар"
    • "Айның иң яхшы ресурсы"
  • белем+
    • Татар теле һәм әдәбияты
    • Гарәп-фарсы алынмалары сүзлеге
    • Алгебра
  • укытучы+
    • Репетиторлар
    • Блоглар

Сез монда

Баш бит » Ресурслар каталогы » Татар теле - киләчәк теле

Татар теле - киләчәк теле

root
14 Июль, 2010 - 17:24
Ресурс авторы: 
Равил Һади
Методик әсбап
Сыйныфтан тыш чара / уку материалы
Фәнни-эзләнү эше
Татар теле (татар мәктәбе)
Татар теле (рус мәктәбе)
Татар әдәбияты
Туган якны өйрәнү
Дин һәм йолалар
Информатика
Педагогика һәм тәрбия
Тарих
Фәлсәфә
Чит телләр

Соңгы чорда чит телләр белән мавыгып татар үз телен бозып куллана...

Татар сөйләшкәндә эшне тулысынча ничек эшләгәнен әйтеп бирә, я сораша:

“Барып кайттыңмы?”, “Килеп китте”, “Ашап алды”, “Эшләп куйды”, “Сугып екты” – дип әйтә.

Очрашып аерылышканда элек: “Исән-саумы?”, “Исән-сау бул!” – дип сөйләшәләр иде.

Урыс бу аралашуны бер сүз белән генә әйтә: “Здравствуй!”, йә “До свидания!”.

Урыс теле йогынтысы белән татар да: “Исәнме”, йә “Сәлам” белән “Сау бул” – диеп, кыскартып куллана башлады.
“Исәнме” сүзенең тамыры “ис” “хәтер” сүзенә туры килә. Татар телендәге “исәнме” сүзен бозып “В здравом ли уме?” урынына урыс теленә “жив ли” дип тәрҗемә итәләр. Татар телен өйрәнүчеләр кайвакыт бу төгәл булмаган тәрҗемәгә игътибар итеп мыскыллап: “Что, татарам и так не видно что ли?...” - дип әйтәләр.

Бу гаделсезлекне ачыклап алыйк.

“Исән саумы?” – дигән сорауда кеше арадашчыдан нинди хәлендә булуын сораша.

“Исән” сүзе “жив” дигән сүз түгел. Кешенең үлгән-үлмәгәнлеге болай да күренә. Монда “исән” сүзе истәлек турында сорашуга туры килә. Әгәр дә кешенең хәтере булмаса, сөйләшүнең мәгънәсе юк. Бу кешенең хәтере булмаса, аңа теләкләр генә әйтергә була, сорашуның мәгънәсе юк. Кеше авыру булса, монда хәлен белешеп киңәшләр бирергә, йә бу авырудан сакланып дәвалану буенча тәҗрибә җыерга була. Ә инде исән-сау булса үзара уртаклашып, киңәшләшеп, килешеп була...

Татар арасында аралашу соңгы чорда чикләнгәнгә бу бозыклык килеп керде дә...

“Сәлам” сүзенә дә игътибар итик.

Беркетелгән файлКүләме
Package icon Татар теле - киләчәк теле4.42 MB
 
  • Уртаклашырга
  • Log in to post comments
  • Караулар саны: 13161
  • БастыруБастыру

Фикерләр

Кунак сурәте

Кунак

4 Май, 2011 - 19:50

Permalink

эллэ нинди чушьлар ойрэнеп

эллэ нинди чушьлар ойрэнеп утырасыз инде...

  • Log in to post comments
Раил Гатауллин сурәте

Раил Гатауллин

6 Май, 2011 - 18:17

Permalink

Ялгышасыз

Гафу итегез, әмма сез ялгышасыз.

Равил абыйны бик ихтирам итәм һәм аның хезмәтен бер дә юк-бар ("чушь") дип санамыйм. Равил абый татар теленең тарихын, килеп чыгышын өйрәнә. Үз теленең кадерен белә һәм аның камилләшүе өстендә эш алып бара.

Әлбәттә, без шулкадәр урыслашып һәм алынма сүзләр куллануга күчеп барабыз ки, күп кенә сүзләрнең мәгънәсен, килеп чыгышын белмибез. Шуңа күрә, элек кулланышта булган бу сүзләрне хәзерге заман теленә кире кайтару бик көлке һәм сәер тоела. Аларның күбесен хәзер кире кайтару дөрес эш тә түгел, күп кенә сүзләрне, шул исәптән яңа сүзләрне (санак, төймәсар һ.б.) мин дә кабул итә алмыйм, чөнки халыклар үзара аралашу өчен бер стандарт булуы уңайлырак. Әмма туган телне, аның тарихын, килеп чыгышын һәм кадерен белү һәрберебезнең бурычы. Равил абыйга бу хезмәтләре өчен рәхмәт кенә әйтәсем килә.

p.s. Әгәр шулай туган телебезнең кадерен белми яшәсәк, барыбыз да сезнең кебек (эллэ, чушьлар, ойрэнеп ...) телне бозып сөйләшүгә күчәчәкбез, иптәш Кунак.


Ихтирам белән, Раил Гатауллин

  • Log in to post comments
Кунак сурәте

Кунак

21 Сентябрь, 2011 - 16:10

Permalink

almaz

Рэхмэт Равиль абыйга.. Анын ботен сузе дэ дорес. Анын эле куп идеялары бар.. интернетта Сайты бар микэн?, укыр идем ботенесен дэ. Ул чын тел белгече, тикшеруче, эзлэнуче.. Анын авызын япмагыз, андый кешелэр бездэ сирэк. Соенергэ генэ кирэк анын булганына!

  • Log in to post comments

Белем.ру IT-компаниясе

Белем академиясе - Академия Белем

Татнетны үстерү фонды белән партнерлык

Киләчәк – бүгенге көн ул (укыту-тәрбия эшендә Р.Фәхреддин мирасын файдалану буенча эш тәҗрибәсеннән)
Айның иң яхшы ресурсы (гыйнвар, 2014) ресурслар
Киләчәк – бүгенге көн ул (укыту-тәрбия эшендә Р.Фәхредд...
Шәйдуллина Ландыш Камил кызы
Айның иң яхшы ресурсы

Реклама на портале Белем.ру

- Белем Академиясе;
- онлайн-кибет;
- оптимизация;
- лояльлек системасы (компанияләр өчен);
- яхшы хостинг;
- Интерактив китап ("Там, на разведанных дорожках")

Җырлап-биеп уйныйбыз - 3 нче диск
29 395 0 Аудио
"АКСУ" интернет-телевидениесенең Белем ТВ каналы - "Тел вә милләт"
"АКСУ" интернет-телевидениесенең Белем ТВ каналы - "Тел вә милләт"
"Тел вә милләт" тапшыруы. Халыкара Ана теле көне уңаеннан Рабит Батулла белән фикер алышу
28 073 0 видео

Фикерләр

Кунак сурәте
Наконец-то нашел. Не
marintsSER 23.04.2024 - 13:20
goroshiko1980 сурәте
Мой отзыв
goroshiko1980 23.04.2024 - 13:20
0310 сурәте
Сезгә әйтер сүзем бар.
0310 01.10.2023 - 09:13
  • проект
    • "Белем.ру" оешмасы
    • Безнең проектлар
    • "Белем.ру" порталы
    • Сорау-җавап (FAQ)
  • ресурслар
    • Ресурслар каталогы
    • Әдипләрнең сайтлары
    • Видео
    • Аудио
  • чаралар
    • #ФӘНДЕМИЯ
    • "Белем җәүһәрләре"
    • "Әдәби җәүһәрләр"
    • "Яшь татнетчылар"
    • "Айның иң яхшы ресурсы"
  • белем+
    • Татар теле һәм әдәбияты
    • Гарәп-фарсы алынмалары сүзлеге
    • Алгебра
  • укытучы+
    • Репетиторлар
    • Блоглар

Яңа кулланучылар

Данил Гатауллин сурәте
Данил Гатауллин
Рәйсә Сәгадиева сурәте
Рәйсә Сәгадиева
Гульсирень сурәте
Гульсирень

Хәзер online: 0 кулланучы

Copyright © ООО "Белем.ру", 2026. Татнетны үстерү фонды ярдәме белән эшли. 6+
Наименование СМИ: Белем.ру (Образовательно-просветительское сетевое издание "Белем.ру").
Запись о регистрации СМИ Эл №ФС77-83553 от 26 июля 2022 г., осуществленная Федеральной службой
по надзору в сфере связи, информационных технологий и массовых коммуникаций
Учредитель: Общество с ограниченной ответственностью "Белем.ру" (ОГРН 1071690036571)
ФИО главного редактора: Гатауллин Раил Маулетович
"Блоглар" һәм "Ресурслар" бүлекләрендәге авторларның материалларын тулысынча яисә өлешчә күчереп алганда чыганакка сылтаманы күрсәтү мәҗбүри!
Наши контакты:
Адрес редакциии: 420044, РТ, г.Казань, ул.Короленко, д.45, 73
Телефон редакции: +79600456353. Адрес электронной почты: xat@belem.ru
Политика конфиденциальности
 Сайт сыйфаты индексы   
өскә ↑